Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama 2026: KDV ve Stopaj

Yayımlandı 2026-10-12 14:57:22

Serbest meslek makbuzu hesaplama işlemi; hizmet bedeli, KDV, gelir vergisi stopajı ve varsa diğer kesintiler dikkate alınarak yapılır. Doğru hesaplama için ücretin brüt mü, stopaj sonrası net mi kararlaştırıldığını bilmek gerekir.

Kısa cevap: Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?

Standart hesaplamada tahsil edilecek tutar, brüt hizmet bedeline KDV eklenip uygulanması gereken stopajın düşülmesiyle bulunur. KDV tevkifatı veya özel bir vergi uygulaması varsa hesaplama değişebilir.

Serbest Meslek Makbuzu Nedir?

Serbest meslek makbuzu, serbest meslek erbabının mesleki faaliyeti karşılığında yaptığı tahsilatı belgelendirmek için düzenlediği vergi belgesidir. Elektronik ortamda düzenlenen biçimi e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) olarak adlandırılır.

Avukatlar, mali müşavirler, danışmanlar, eğitmenler ve faaliyetleri serbest meslek kapsamında değerlendirilen diğer kişiler, mevzuattaki şartlara bağlı olarak bu belgeyi düzenler. Vergi Usul Kanunu'nun 236. maddesi ilgili yükümlülüğü düzenler.

Vergi Usul Kanunu hakkında resmî bilgi

2026 Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama Kalemleri

Kalem	Açıklama
Brüt hizmet bedeli	KDV hariç kararlaştırılan ücret.
KDV	Hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi.
Gelir vergisi stopajı	Şartları oluştuğunda ödeme sırasında kesilen vergi.
Tahsil edilecek tutar	KDV eklenip ilgili kesintiler düşüldükten sonra ödenecek tutar.

Temel hesaplama formülü

Tahsilat = Brüt hizmet bedeli + KDV − Stopaj

Bu formül, KDV tevkifatı veya başka bir özel kesinti bulunmayan standart işlem içindir.

2026 Yılında KDV ve Stopaj Oranları

Genel KDV oranı %20'dir. Serbest meslek ödemelerinde genel stopaj oranı %20 olmakla birlikte, belirli faaliyetlerde farklı oranlar ve istisnalar uygulanabilir. Bu nedenle oranları işlem türünü kontrol etmeden kullanmayın.

Önemli vergi notu

Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamındaki belirli ödemelerde farklı stopaj oranları söz konusu olabilir. Her serbest meslek faaliyeti için aynı oran geçerli değildir. Güncel uygulamayı GİB kaynaklarından doğrulayın.

Resmî kaynak: GİB 2026 Serbest Meslek Kazancı Rehberi

Örnek Hesaplama: 10.000 TL Brüt Hizmet Bedeli

KDV oranının %20, stopaj oranının %20 olduğu ve KDV tevkifatı uygulanmayan bir hizmeti ele alalım.

Brüt hizmet bedeli

10.000 TL

Hesaplanan KDV

2.000 TL

Stopaj kesintisi

2.000 TL

Adım adım hesaplama

Brüt ücret: 10.000 TL
KDV: 10.000 × 0,20 = 2.000 TL
Stopaj: 10.000 × 0,20 = 2.000 TL
Tahsilat: 10.000 + 2.000 − 2.000 = 10.000 TL

Tahsil edilecek tutar

10.000 TL

KDV tevkifatı olmadığı varsayılmıştır.

KDV ile stopajın eşit olması bu örnekte tahsilatın brüt hizmet bedeline eşit çıkmasını sağlar. Oranlar veya işlem koşulları değiştiğinde sonuç da değişir.

Net Ücret Üzerinden Hesaplama

Hizmeti veren kişi stopaj düşüldükten sonra KDV hariç 10.000 TL kalmasını istiyorsa brüt ücret geriye doğru hesaplanır.

Brüt ücret formülü

Brüt ücret = Net hizmet bedeli ÷ (1 − stopaj oranı)

10.000 ÷ (1 − 0,20) = 12.500 TL

Kalem	Tutar
Brüt hizmet bedeli	12.500 TL
KDV (%20)	+2.500 TL
Stopaj (%20)	−2.500 TL
Tahsil edilecek tutar	12.500 TL

Bu örnekte stopaj sonrası kalan KDV hariç hizmet bedeli 10.000 TL'dir. KDV eklenip stopaj düşüldüğünde tahsilat 12.500 TL olur. Sözleşmede net ücretin ne anlama geldiği açıkça yazılmalıdır.

KDV Tevkifatı Hesaplamayı Nasıl Etkiler?

KDV tevkifatı, hesaplanan KDV'nin belirli bir bölümünün hizmeti alan tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir. Gelir vergisi stopajından farklıdır.

Örneğin, 10.000 TL brüt bedel, 2.000 TL KDV, 2.000 TL gelir vergisi stopajı ve varsayımsal 5/10 KDV tevkifatı olduğunu düşünelim. Tevkif edilen KDV 1.000 TL olur ve hizmeti verene yapılacak ödeme 10.000 + 2.000 − 2.000 − 1.000 = 9.000 TL olur.

Dikkat

Bu örnek yalnızca hesaplama mantığını anlatır. 5/10 tevkifat oranı her serbest meslek hizmetine uygulanmaz. İşlem türü ve tarafların durumuna göre güncel mevzuat kontrol edilmelidir.

e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM)

e-SMM, serbest meslek makbuzunun elektronik ortamda düzenlenen biçimidir. Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabı için elektronik uygulama genel kuraldır. Geçiş yükümlülüğü ve süreleri işe başlama tarihi ile mükellefin durumuna göre kontrol edilmelidir.

Müşterinin bilgilerini doğru girin.
Brüt hizmet bedelini ve KDV oranını kontrol edin.
Stopaj yükümlülüğü ve oranını doğrulayın.
Varsa KDV tevkifatını doğru uygulayın.
Ücretin brüt mü net mi olduğunu netleştirin.

GİB Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama aracı üzerinden farklı hesaplama seçeneklerini inceleyebilirsiniz.

Sık Yapılan Hesaplama Hataları

KDV ile stopajı karıştırmak: İki kalem farklı vergileri ifade eder.
Stopajı KDV dahil tutardan hesaplamak: Genel uygulamada stopaj, KDV hariç hizmet bedeli üzerinden hesaplanır.
Her müşteride stopaj olacağını varsaymak: Ödeme yapanın yükümlülüğü kontrol edilmelidir.
Net ücret ile tahsilatı karıştırmak: İki tutar aynı anlama gelmeyebilir.
KDV tevkifatını atlamak: Tevkifat, hizmet verene yapılacak ödemeyi değiştirebilir.
Her hizmete aynı KDV oranını uygulamak: Özel oran ve istisnalar ayrıca incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Serbest meslek makbuzu stopaj oranı 2026 yılında kaçtır?

Genel uygulamada %20'dir. Bazı özel faaliyetlerde farklı oranlar uygulanabilir; işlemin niteliği kontrol edilmelidir.

Serbest meslek makbuzunda KDV oranı kaçtır?

Genel KDV oranı %20 olmakla birlikte hizmete göre farklı oran veya istisna uygulanabilir.

10.000 TL brüt bedelde tahsilat ne kadar olur?

KDV ve stopaj oranlarının ayrı ayrı %20 olduğu, tevkifat bulunmadığı varsayımında tahsil edilecek tutar 10.000 TL olur.

Stopajı kim öder?

Stopaj yükümlülüğü bulunan müşteri kesintiyi yapar ve ilgili mevzuata göre beyan eder. Hizmeti veren kişi, şartları dahilinde tutarı yıllık vergisinden mahsup edebilir.

e-SMM zorunlu mudur?

Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabı için e-SMM genel uygulamadır. Geçiş yükümlülüğü ve süreleri mükellefin durumuna göre kontrol edilmelidir.

KDV tevkifatı nedir?

Hesaplanan KDV'nin belirli bir bölümünün hizmeti alan tarafından beyan edilip ödenmesidir. Gelir vergisi stopajından farklıdır.

Sonuç

Serbest meslek makbuzu düzenlerken ücretin brüt mü yoksa stopaj sonrası net mi kararlaştırıldığını belirleyin. KDV, stopaj ve varsa KDV tevkifatını ayrı hesaplayın. Vergi uygulamaları değişebileceğinden güncel resmî kaynakları kontrol edin; özel durumlarda mali müşavirden destek alın.

Yararlanılan Resmî Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel mali müşavirlik veya vergi danışmanlığı yerine geçmez.

NOT: Bu yazıda yer alan vergi oranları, hesaplama örnekleri ve tutarlar bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Vergi mevzuatı ile KDV ve stopaj oranları zaman içerisinde değişiklik gösterebilir. Stopaj, işlemin niteliğine ve ödemeyi yapanın vergi kesintisi yapma yükümlülüğüne göre uygulanır; bu nedenle her serbest meslek makbuzunda stopaj kesintisi bulunmayabilir. Uygulanacak oranlar ve hesaplama sonuçları, hizmetin türüne, mükellefin durumuna ve yürürlükteki mevzuata göre farklılık gösterebilir. Güncel bilgiler için Gelir İdaresi Başkanlığının resmî internet sitesini ve Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama aracını kontrol etmeniz önerilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel mali müşavirlik veya vergi danışmanlığı yerine geçmez.

Meslek Ağı - Meslekagi.net